Wat is het verschil tussen bifaciale en gewone zonnepanelen?

Wat zijn gewone zonnepanelen?

Gewone zonnepanelen, vaak monofaciale panelen genoemd, vangen zonlicht aan de voorkant op. Dat is de kant die naar de zon is gericht. De opbrengst van zo’n paneel wordt meestal uitgedrukt in kWp, een maat voor het vermogen onder standaard testcondities. Het paneelrendement zit al verwerkt in die kWp-waarde, je hoeft het dus niet nog eens apart mee te rekenen.

De werkelijke jaaropbrengst is altijd een schatting. In Nederland hangt die af van de zoninstraling, de ligging, de hellingshoek, schaduw en de kwaliteit van de installatie. Als vuistregel wordt vaak gerekend met ongeveer 850 tot 1000 kWh per kWp per jaar, afhankelijk van de situatie. Dat blijft een benadering, geen garantie.

Wat zijn bifaciale zonnepanelen?

Bifaciale zonnepanelen kunnen licht aan beide kanten omzetten in elektriciteit. De voorkant werkt net als bij gewone panelen, maar de achterkant kan ook licht benutten dat wordt weerkaatst door de ondergrond of omgeving. Denk aan een licht dakvlak, grind, sneeuw of een constructie waarbij onder de panelen ruimte zit.

Het extra effect van de achterkant is ook bij bifaciale panelen een schatting. Hoeveel dat oplevert, hangt sterk af van de plaatsing, de reflectie van de ondergrond en de afstand tot het dak of de bodem. Op een donker dak met weinig weerkaatsing is het voordeel meestal kleiner dan op een lichte, open opstelling.

Het belangrijkste verschil in opbrengst

Het kernverschil is dus dat gewone zonnepanelen alleen aan de voorkant energie opwekken, terwijl bifaciale zonnepanelen aan twee kanten licht kunnen benutten. Dat betekent niet automatisch dat bifaciale panelen altijd meer opbrengen. De extra opbrengst is afhankelijk van de situatie en wordt vaak als een bandbreedte beschreven, niet als vast percentage.

In gunstige omstandigheden kan een bifaciaal paneel meer jaaropbrengst halen dan een vergelijkbaar gewoon paneel, maar het verschil is in de praktijk uiteenlopend. Bij een standaard woningdak is dat voordeel soms beperkt, omdat de achterkant weinig licht opvangt. Bij een open opstelling of een licht reflecterende ondergrond kan het effect duidelijker zijn.

Wil je beter begrijpen hoe opbrengst in Nederland wordt geschat, lees dan ook meer over zonnepanelenopbrengst en zoninstraling.

Wanneer zijn bifaciale panelen interessant?

Bifaciale panelen zijn vooral interessant als de achterkant genoeg gereflecteerd licht kan ontvangen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij:

• een opstelling op een plat dak met voldoende ruimte onder de panelen
• een lichte of reflecterende ondergrond
• vrijstaande constructies, zoals carports of veldopstellingen
• locaties waar sneeuw, water of lichte materialen extra licht terugkaatsen

Bij een schuin dak met donkere dakpannen is het voordeel vaak kleiner. Daar komt minder licht op de achterkant terecht. In zulke gevallen kan een gewoon paneel praktischer zijn, zeker als prijs, montage en beschikbare ruimte meewegen.

Wanneer zijn gewone zonnepanelen logischer?

Gewone zonnepanelen zijn voor veel woningen de meest logische keuze. Ze zijn breed verkrijgbaar, goed te plaatsen op schuine en platte daken en er is veel praktijkervaring mee. Voor een gemiddelde woninginstallatie zijn ze vaak eenvoudiger te ontwerpen en in te passen.

Als je dak weinig reflectie biedt, of als de montage dicht op het dak komt te liggen, dan is de extra opbrengst van bifaciale panelen vaak beperkt. Dan is het belangrijker om te kijken naar de juiste oriëntatie, hellingshoek en eventuele schaduw. Voor veel huiseigenaren levert een goed gelegd standaard systeem daarom al een voorspelbare, maar nog steeds geschatte opbrengst op.

Invloed van installatie en omgeving

De opbrengst van beide typen panelen hangt niet alleen af van het paneel zelf. De omgeving speelt een grote rol. Denk aan schaduw van bomen, dakkapellen, schoorstenen en de positie van de zon door het jaar heen. Ook vervuiling, temperatuur en ventilatie beïnvloeden de opbrengst.

Bij bifaciale panelen is de opstelling extra belangrijk. De ruimte onder het paneel, de kleur van het dakoppervlak en de reflectie van materialen onder en naast het systeem bepalen mee hoeveel licht de achterkant opvangt. Daardoor kan dezelfde set panelen op twee locaties duidelijk anders presteren.

Wil je lokaal vergelijken hoe de omstandigheden verschillen, kijk dan eens op de opbrengstkaart of naar informatie over jouw gemeente.

Wat betekent dit voor kosten en keuze?

De keuze tussen bifaciale en gewone zonnepanelen draait niet alleen om opbrengst. Ook prijs, beschikbare montageruimte, daktype en verwachte onderhoud spelen mee. Bifaciale panelen zijn vaak technisch wat specifieker in de toepassing. Daardoor is het verstandig om vooraf te laten berekenen of de extra opbrengst in jouw situatie waarschijnlijk groot genoeg is om interessant te zijn.

Voor een eenvoudige woninginstallatie is een gewoon paneel vaak voldoende. Bij een plat dak, een lichte ondergrond of een open constructie kan een bifaciaal systeem beter passen. Het blijft daarbij belangrijk om opbrengst altijd als schatting te bekijken, niet als vast gegeven.

Wat betekent dit voor de subsidie en teruglevering?

Regels rond salderen en subsidies kunnen veranderen. Als je een beslissing neemt op basis van verwachte opbrengst, kijk dan altijd naar de actuele informatie van de overheid. Wat vandaag geldt, hoeft later niet hetzelfde te zijn. Voor regelingen en voorwaarden is het verstandig om bij twijfel rijksoverheid.nl te raadplegen.

Bij de vergelijking tussen bifaciale en gewone zonnepanelen is het dus slim om niet alleen naar technische specificaties te kijken, maar ook naar hoe jouw installatie in de praktijk gebruikt wordt. De financiële uitkomst hangt samen met verbruik, teruglevering en regelgeving, naast de geschatte elektriciteitsopbrengst.

Veelgestelde vragen

Leveren bifaciale zonnepanelen altijd meer stroom op?

Nee. Bifaciale panelen kunnen meer opwekken als ook de achterkant licht opvangt, maar dat hangt sterk af van de plaatsing en de omgeving. Op een donker dak is het voordeel vaak klein, op een lichte of open opstelling kan het groter zijn.

Zijn bifaciale zonnepanelen geschikt voor elk dak?

Niet per se. Ze zijn vooral interessant als er ruimte is onder de panelen en als de ondergrond licht of reflecterend is. Op een standaard schuin dak met weinig weerkaatsing zijn gewone zonnepanelen vaak praktischer.

Hoe schat ik de opbrengst van mijn systeem realistisch in?

Gebruik een inschatting op basis van de zoninstraling in jouw regio, het systeemrendement van ongeveer 85 procent en de omvormerverliezen en andere praktijkfactoren. Een jaaropbrengst in kWh per kWp blijft altijd een benadering. Voor meer uitleg kun je ook kijken naar hoe zonnepanelenopbrengst wordt berekend.